5 ქართველი ლეგენდარული მწერლის ლეგენდარული რომანი
დათა თუთაშხია ჭაბუა ამირეჯიბის ყველაზე განთქმული რომანია, რომელიც 1973-1975 წლებში შეიქმნა. მოქმედება ხდება XIX საუკუნის დასასრულსა და XX საუკუნის დამდეგს საქართველოში. სიუჟეტი აგებულია მწვავე სიტუაციებზე და მრავალ ეთიკურ პრობლემას ეხება. ზოგადად, ჭაბუა ამირეჯიბის პერსონაჟები ქართველი მკითხველის წარმოსახვაში დიდი ხანია ცოცხალ, რეალურ ადამიანებს ედარება. განსაკუთრებით, მისი დათა თუთაშხია, რომელიც თავისი წინააღმდეგობრივი ხასიათითა და ვაჟკაცური ბუნებით, ერთგვარად ეპოქის სიმბოლოდ იქცა.
"კაი ვჭამე, კაი ვსვი და დავიხურე, ვითომ, მარა მეორე დღეს აღარ მახსოვდა ეს. ფუჭად წავიდა ყველაფერი. რაღა მახსოვს ახლა იქიდან, თუ იცი? მარტვილის ბაზარში ბიჭს თხა ყავდა გამოყვანილი. ისე დაძენძილ-დაფლეთილი ტანისამოსი სხვა დროს არ მინახავს არსად, იმ ბიჭს რომ ეცვა. ქვრივი დედაბერი ევაჭრებოდა ვიღაც - სახადმა ოჯახი ამომიწყვიტა, შვილიშვილი დამრჩა ძუძუს ბავშვი, მისთვის მინდოდა ეს თხა, დედაშვილობას გაფიცებ, სამ აბაზად მომეციო. მესამედი ფასი იყო იმ თხის ის სამი აბაზი, არაფრის გულისთვის არ თმობდა ბიჭი. მე იქ იმისთვის ვიყავი, რომ იაფად ნაყიდ ჩოხას ვყიდდი ერთს. ვაჩუქე იმ ბიჭს ის ჩოხა. მისი დაუჯერებლობა, გაკვირვება და სიხარული მახსოვს, თვალებში მაქვს ახლაც და კიდევ ის მახსოვს, ჩოხა რომ ვაჩუქე, მიცა ბიჭმა დედაბერს თხა სამ აბაზად. მომბაძა მე და მიცა".
2. გურამ დოჩანაშვილი - "სამოსელი პირველი"
თანამედროვე ქართველი კლასიკოსი მწერლის გურამ დოჩანაშვილის ყველაზე ცნობილი ნაწარმოები. "სამოსელი პირველი" არის თავგადასავლის მაძიებელი დომენიკოს ამბავი, რომელზეც ძლიერ იმოქმედა იდუმალებით მოცული კაცის - ლტოლვილის ნაამბობმა. დომენიკო ტოვებს მშობლიურ სახლ-კარს, მამას და მიდის "ლამაზ ქალაქში". თანდათან მრავალ ადამიანთან ურთიერთობისას, იგი მიხვდება, თუ რა არის მეგობრობა, სიყვარული, სიკეთე, ბოროტება, გულწფელობა, პატიოსნება. ეს არის წიგნი სიკეთისა და ბოროტების შეცნობაზე, მას თამამად შეიძლება ვუწოდოთ "ცხოვრების წიგნი". რომანს საფუძვლად უდევს "უძღები შვილის" იგავი.
"დედამიწას სიყვარული ატრიალებს, დომენიკო".
3. გრიგოლ რობაქიძე - "გველის პერანგი"
ემიგრანტი ქართველი მწერლის, გრიგოლ რობაქიძის ნოსტალგიური რომანი, ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მხატვრული ნაწარმოებია მე-20 საუკუნის ქართულ ლიტერატურაში. დაბრუნების იდეა, რასაც მწერალი პოლიტიკური ემიგრაციის შემდეგ მწვავედ განიცდიდა, სწორე გველის პერანგში ხორციელდება ვირტუალურად. უაღრესად მაღალი ოსტატობით შესრულებული თხზულება არც ერთ ქართველ მკითხველს არ დატოვებს გულგრილს. რომანში აღწერილია ახალგაზრდა ემიგრანტის, არჩიბალდ მეკეშის(არჩილ მაყაშვილის) ისტორია სამშობლოში დაბრუნების შესახებ. ნაწარმოებში სრულად ჩანს ემიგრანტის პატრიოტული ტკივილი, სულისკვეთება და ის პრობლემები რაც სამშობლოში დაბრუნების დაატყდება თავს.
"- ისე უნდა უცქერდე საკუთარ წარსულს, როგორც გველი უცქერს საკუთარ პერანგს: გახდილსა და დაგდებულს... როგორც ძველად იტყოდნენ..
არჩიბალდ კიდევ ელის სიტყვას.
ტაბა ტაბაი არ აყოვნებს:
- სიცოცხლის ატანა ამ გზით თუ შეიძლება..."
4. შიო გვეტაძე - "მონანიება"
შიო გვეტაძის ტაძის ეს დეტექტიური რომანი არნახული პოპულარობით სარგებლობდა ქართველ მკითხველთა წრეში, თავისი დროის ბესტსელერი იყო. ნაწარმოებში მოთხრობილია, თუ როგორი შედეგი შეიძლება გამოიღოს მართლმსაჯულების ერთმა შეცდომამ, რომელიც , თავის მხრივ დანაშაულებათა მთელი ციკლის მიზეზი ხდება...
"რთული, ძალზე რთულია ცხოვრება, არის შეცდომები, რომელთა შხამიან ნაყოფს ათეული წლების შემდეგაც სისხლისა და სიცოცხლის ფასად იმკიან".
5. ნოდარ დუმბაძე - მარადისობის კანონი
მარადისობის კანონი ნოდარ დუმბაძის ბოლო რომანია. სიკეთისა და ბოროტების მუდმივი ბრძოლის თემა მწერლის არც ამ ნაწარმოებს ტოვებს. რომანის მთავარი გმირის, საავადმყოფოში მძიმე მდგომარეობაში მყოფი ბაჩანას აზრით, მხოლოდ ხელოვნური გულის მქონე ადამიანს შეუძლია ბოროტებას მშვიდად უცქიროს. ის საკუთარ ექიმს ეუბნება: "სანამ ცოცხლები ვართ, ერთმანეთს ხელი უნდა გავუწოდოთ, რათა დავეხმაროთ ჩვენს სულებს უკვდავების მოპოვებაში ..."
"ადამიანის სული, გაცილებით უფრო მძიმეა, ვიდრე სხეული, იმდენად მძიმე, რომ ერთ ადამიანს მისი ტარება არ შეუძლია, ამიტომ, ვიდრე ცოცხლები ვართ, ერთმანეთს უნდა ხელი შევაშველოთ და ვეცადოთ, როგორმე უკვდავყოთ ერთმანეთის სული; თქვენ - ჩემი, მე - სხვისი, სხვამ - სხვისი და ასე დაუსაბამოდ, რამეთუ იმ სხვისი გარდაცვალების შემდეგ არ დავობლდეთ და მარტონი არ დავრჩეთ ამ ქვეყანაზე".
